İZMİR, Türkiye — 28 Ekim'de Bulgaristan'ın Sofya kentinde yapılan toplantı sonrasında yapılan ortak açıklamaya göre, Bulgaristan, Romanya ve Türkiye Savunma Bakanları, Karadeniz'de ticari gemilere yönelik saldırıları kınadılar ve tüm tarafları Karadeniz'de ticari gemileri, deniz altyapısını ve seyrüsefer özgürlüğünü tehlikeye atabilecek her türlü eylemden kaçınmaya çağırdılar.
Karadeniz bölgesinin güvenliğine ilişkin üçlü toplantıya, Bulgaristan ve Türkiye Genelkurmay Başkanları Oramiral Emil Eftimov ve Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu ile Romanya Savunma Komutan Yardımcısı Korgeneral Dragos Dimitru Iakub da katıldı.
Toplantı, NATO'ya kıyısı olan üç ülkenin, Rusya-Ukrayna savaşından kaynaklanan ticari denizcilik ve deniz altyapısına yönelik artan risklere karşı koordineli bir yaklaşımın sinyalini veriyor.
Financial Times, deniz güvenliği şirketi Ambrey ve Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) verilerine dayanarak, yılın başından bu yana Karadeniz'de 570'den fazla geminin vurularak en az 40 denizcinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Karşılaştırıldığında, Hürmüz Boğazı bölgesinde aynı dönemde 24 ölüm kaydedildi.
Ortak deklarasyonda, Karadeniz'in küresel ticaret ve tahıl gübresi tedariği açısından önemi vurgulanıyor ve Karadeniz'de güvenliğin sağlanması ve bölgesel istikrarın korunması için tüm tarafların Montrö Sözleşmesi ve ilgili uluslararası insani hukuk da dahil olmak üzere uluslararası hukuka uyması gerektiği hatırlatılıyor.
Bulgaristan, Romanya ve Türkiye ayrıca Karadeniz'de güvenlik ve istikrarı desteklemek için bilgi ve istihbarat paylaşımını artırma, denizcilik alanı farkındalığını artırma ve erken uyarıyı güçlendirme konusunda da anlaştılar.
Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, toplantı sonrasında yaptığı açıklamada, Türkiye'nin Montrö Sözleşmesi'nin mevcut uygulamasını sürdüreceğini söyledi.
Güler, "Bugün burada, dostlarımız ve müttefiklerimiz Bulgaristan ve Romanya ile tam bir koordinasyon ve dayanışma içinde ortaya koyduğumuz birleşik ve kararlı duruşumuzun, Karadeniz'deki ticari nakliye rotalarının güvenliği ile kıyı ülkelerinin güvenliğinin ihlal edilemez kırmızı çizgiler olduğunu savaşan her iki tarafa da açıkça hatırlatması açısından önemli olduğuna inanıyorum."
Bulgaristan Savunma Bakanı Dimitar Stoyanov, üç Karadeniz ülkesinin hem üçlü formatta hem de NATO bünyesinde, ittifakın üye ülkeleri ve ortaklarıyla yakın koordinasyon içinde aktif işbirliğini sürdüreceğini belirtti.
Bakanlar toplantısı Sofya'da yapılırken, Bulgar Donanması, insansız bir su üstü gemisi tarafından vurulan Liberya bandıralı ticaret gemisi Contship Jet'in mürettebatına yönelik kurtarma operasyonunu başarıyla yürüttüğünü bildirdi. Gemi Bulgaristan'daki Kaliakra Burnu'nun 27 mil doğusundaydı.