ABD Savaş Bakanlığı’nın F-35 programına ilişkin toplam tedarik maliyeti 51 milyar dolarlık artışla 485,2 milyar dolardan 536,2 milyar dolara yükseldi.
Pentagon’un güncel Modernized Selected Acquisition Report (Modernize Edilmiş Seçilmiş Tedarik Programları) raporuna göre yaklaşık yüzde 10’luk artışta modernizasyon çalışmaları, yükselen üretim giderleri, yedek parça ihtiyacı ve enflasyon etkili oldu.
Toplam artışın 32 milyar doları uçak ve motor tedarikinden, 19 milyar doları ise araştırma, geliştirme, test ve değerlendirme faaliyetlerinden kaynaklandı.
🔴F-35 Programında Maliyet Alarmı
ABD’nin F-35 programının toplam tedarik maliyeti, 51 milyar dolarlık artışla 485,2 milyar dolardan 536,2 milyar dolara yükseldi.
Maliyet artışının; 32 milyar doları uçak ve motor tedarikinden, 19 milyar doları araştırma ve geliştirme… pic.twitter.com/m0rog4oXwb
— SavunmaSanayiST.com (@SavunmaSanayiST) August 29, 2026
F-35’in geliştirme maliyeti 106,6 milyar dolara çıktı
F-35 programının geliştirme maliyeti 106,6 milyar dolara yükseldi. Bu artışta, Block 4 modernizasyonundaki gecikmeler ile motorun elektrik üretimi ve soğutma kapasitesini artırmaya yönelik çalışmaların maliyetinin yükselmesi etkili oldu.
Block 4 kapsamında F-35’in silah, sensör, sensör füzyonu ve görev sistemlerinin geliştirilmesi planlanıyor. Program kapsamında hava üstünlüğü ve düşman hava savunmasının etkisiz hale getirilmesi gibi görevler için 55 yeni kabiliyet geliştiriliyor.
Pentagon, yüklenicilerin çalışmalarındaki gecikmeleri ve son performanslarını dikkate alarak Block 4 için öngörülen maliyeti 900 milyon dolar artırdı.
Yeni radar ve motor gereksinimleri maliyeti artırdı
Tedarik maliyetlerindeki yükselişte Northrop Grumman tarafından geliştirilen yeni AN/APG-85 radarının üretimi, artan üretim destek giderleri, güç ve termal yönetim sistemi gereksinimleri ile yüklenici maliyetlerindeki artış öne çıktı.
Pentagon ayrıca F-35 filosunun harbe hazırlık seviyesini yükseltmek amacıyla daha fazla yedek parça alınmasını planlıyor. ABD Hava Kuvvetleri yetkilileri, yetersiz idame faaliyetleri ve yedek parça eksikliğinin filonun göreve hazırlık oranı üzerindeki olumsuz etkisinin sürdüğünü belirtiyor.
296 F-35 için 24,29 milyar dolarlık anlaşma
Pentagon, Eylül 2025’te Lockheed Martin ile 296 adet F-35’in üretimini kapsayan 24,29 milyar dolarlık sözleşme imzalamıştı.
Pratt & Whitney ile imzalanan motor sözleşmelerinin toplam değeri ise 6,6 milyar dolar oldu. Uçak ve motor sözleşmeleri birlikte değerlendirildiğinde üç adet F-35 versiyonunun ortalama maliyetinin yaklaşık 104,4 milyon dolara ulaştığı hesaplanıyor.
Pentagon; enflasyon, yükselen malzeme fiyatları ve bazı uçakların teslimatlarının daha sonraki yıllara kaydırılmasının programın toplam maliyeti üzerinde ilave baskı oluşturacağını öngörüyor.
Toplam maliyet 2 trilyon dolara yaklaşıyor
536,2 milyar dolarlık tedarik maliyeti tahminine F-35 filosunun uzun vadeli işletme ve destek giderleri dahil edilmiyor. Uçakların yaklaşık 90 yıllık kullanım süresi boyunca işletilmesi ve desteklenmesi için 1,5 trilyon dolar daha harcanması bekleniyor.
Uçak ve motor tedarikinin yanı sıra bakım ve eğitim altyapısı, simülasyon sistemleri, muharebe ağları, yakıt, personel giderleri ve gelecekteki modernizasyon çalışmaları da hesaba katıldığında F-35 programının toplam maliyeti yaklaşık 2 trilyon dolara ulaşıyor.
Temmuz 2026 sonu itibarıyla ABD için planlanan 2 bin 470 adet F-35’in 872’si teslim edildi. Dünya genelinde ise 20 ülkede 1.200’den fazla F-35 görev yapıyor.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
The post F-35 Programında Maliyet Alarmı: Fatura 536 Milyar Doları Aştı first appeared on SavunmaSanayiST.
